
02 Bağla Gerçek Zamanlı Veri Dağıtım Katmanı
Mil-DDS
Kritik sistemleri ortak bir veri omurgasına bağlar. Yeni bir bileşen, ortak veri alanına katılan bir katılımcı daha olur.
Mil-DDS; kritik sistemlerdeki sensörlerin, kontrol yazılımlarının ve operatör ekranlarının birbirine ayrı ayrı bağlanmak yerine ortak bir veri omurgası üzerinden veri paylaşmasını sağlayan, MilSOFT tarafından geliştirilen gerçek zamanlı veri dağıtım katmanıdır.
- Eylül 2026 İtibarıyla OMG DDS Vendor Directory’de Listelenen Tek Türk Üretici
- 2004’ten Bu Yana Kesintisiz Geliştiriliyor
- CMMI Seviye 5
Nasıl Çalışır
Keşiften büyümeye: dört adım
Temsili akış - 01 / 04
Uygulamalar, aynı DDS ortamındaki yayıncıları ve aboneleri otomatik olarak keşfeder.
Yayıncılar ve aboneler, ihtiyaç duyulan veri ve uyumlu iletişim koşulları (topic, veri tipi, QoS) üzerinden eşleşir.
Yayımlanan veriler, tanımlı QoS politikalarına göre eşleşen abonelere dağıtılır.
Yeni yayıncılar ve aboneler, mevcut veri akışı kesintiye uğramadan sisteme katılır.
Her adım, bir öncekinin ürettiği veriyi kullanır
Sorun
Her yeni bileşen, mevcut bağlantıların hepsine dokunmayı gerektiriyor
Kritik sistemlerde onlarca bileşen - sensör, kontrol yazılımı, operatör ekranı, üçüncü taraf alt sistem - birbirine özel bağlantılar ve arayüzlerle entegre edilir. Sistem büyüdükçe yönetilmesi gereken bağlantı, arayüz ve veri akışı sayısı da artar; entegrasyon, test ve bakım yükü buna paralel olarak büyür.
Yeni bir bileşenin sisteme eklenmesi, mevcut bileşenlerle yeni arayüzlerin, adaptörlerin veya veri dönüşümlerinin geliştirilmesini gerektirebilir. Her yeni bağlantı, test edilmesi, sürdürülmesi ve değişikliklerden etkilenmemesi gereken yeni bir bağımlılık oluşturur.
Kritik sistemler sahada yıllarca kalır. Bu sürede bileşenler yenilenir, yeni kabiliyetler eklenir, tedarikçiler değişir. Her değişiklik mevcut arayüzlere dokunmayı gerektiriyorsa, sistemin ömrü boyunca entegrasyon maliyeti hiç durmadan artar.
Geliştirici / Entegratör
Zaman entegrasyona gider. Her yeni bileşen yeni bir arayüz kodu demektir; yeni kabiliyete ayrılan zaman azalır.
Sistem mimarı
Mimari kontrolden çıkar. Doğrudan bağımlılıklar çoğaldıkça sistemin güncel haritasını tutmak zorlaşır.
Operasyon / Bakım ekibi
Değişikliğin etkisi tek bir bileşenle sınırlı kalmaz. Bağlı bileşenlere yayılır ve hatanın nerede başladığını tespit etmek zorlaşır.
Kurum
Farklı bir tedarikçiden gelen her yeni bileşen, mevcut sisteme kendi arayüzüyle uyarlanmak zorunda kalır; bu da her eklemeyi ayrı bir entegrasyon projesine dönüştürür.
Bağlamak zor değil. Zor olan, her yeni bileşenle birlikte artan karmaşıklığı yönetmek.
Çözüm
Büyüyen sistemde çoğalan şey bağımlılıklar değil, paylaşılan veridir
Çözüm, bileşenleri birbirine özel bağlantılarla bağlamak yerine ortak bir veri dağıtım katmanında buluşturmaktır. Yayımla-abone-ol mimarisinde bir bileşen veriyi yayımlar, ihtiyaç duyan bileşenler bu veriye abone olur; böylece her yeni katılımcı için ayrı bir uygulamadan uygulamaya bağlantı kurma ihtiyacı ortadan kalkar.
Karar üstünlüğünün temeli: veri katmanı
Ürün
Mil-DDS Nedir?
Mil-DDS, dağıtık ve görev kritik sistemler için MilSOFT tarafından geliştirilen gerçek zamanlı veri dağıtım altyapısıdır.
Tek bir çalışma zamanı bileşeninden ibaret değildir. Mil-DDS Core ile geliştirme, izleme ve doğrulama araçlarından oluşan bütünleşik bir ürün yapısı sunar; geliştirme, entegrasyon ve işletim süreçlerini aynı ekosistem içinde destekler. Böylece geliştirici, sistem mimarı ve operasyon ekipleri aynı dağıtık veri altyapısı üzerinde çalışır.
Mil-DDS, OMG DDS standardı ve DDSI-RTPS protokolünü temel alır. Bu standartlara dayalı yaklaşım, ürün mimarisinin başlangıçtan itibaren temelini oluşturur. Türkiye savunma sanayiinde kritik sistemlerde uzun süredir kullanılmaktadır.
Mil-DDS, dağıtık sistemlerde verinin doğru zamanda, doğru bileşenlere ve tanımlı iletişim politikalarına göre dağıtılmasını sağlayan gerçek zamanlı veri altyapısıdır
Kabiliyetler
Veri Merkezli Mimari
Uygulamalar birbirine bağımlı olmak yerine, ihtiyaç duydukları veriyi yayımlar veya bu veriye abone olur. Yeni yayıncılar ve aboneler otomatik keşif mekanizmasıyla sisteme katılabilir; veri dağıtımı merkezi bir mesaj sunucusuna ihtiyaç duymaz.
Amaç: Bileşenler arası bağımlılık olmadan ölçeklenebilen bir sistem mimarisi kurmak.
QoS ile Yönetilebilir Veri Akışı
Her veri akışının nasıl dağıtılacağı, hizmet kalitesi (QoS) politikalarıyla ayrı ayrı tanımlanır. Kritik verinin kayıpsız iletilmesi, geciken verinin fark edilmesi, sisteme sonradan katılan bileşenlerin son durumu alması, yedekli kaynaklar arasında otomatik devralma ve çalışmayan bileşenlerin algılanması bu politikalarla sağlanır.
Amaç: Her veri akışını, kendi güvenilirlik ve zamanlama ihtiyacına göre yönetebilmek.
Standartlara Dayalı Birlikte Çalışabilirlik
OMG DDS standardı ve DDSI-RTPS iletim protokolüyle uyum, farklı DDS ürünlerinin aynı ağda haberleşmesine imkân verir. DDS-XTypes ile veri tipleri, mevcut uygulamaları bozmadan genişletilebilir.
Amaç: Mevcut yatırımları korumak ve farklı tedarikçilerin bileşenleriyle birlikte çalışabilen açık bir mimari kurmak.
Somut Platform Desteği
Windows, Linux, Embedded Linux, Solaris, QNX, VxWorks işletim sistemleri; x86/x86-64, ARM, PowerPC, SPARC işlemci mimarileri; C++, Java, C# API’leri.
Amaç: Platform bağımsızlığını bir iddia olarak değil, doğrulanmış bir liste olarak sunmak.
Geliştirme ve Doğrulama Ekosistemi
Veri modelleme, canlı trafik izleme ve veri akışlarını kaydedip tekrar oynatma araçları ürünün parçasıdır; entegrasyon ve test süreçlerini hızlandırır.
Amaç: Sadece bir runtime değil, geliştirme ve doğrulama süreçlerini kapsayan bir ekosistem sunmak.
Yerli Mühendislik ve Teknik Destek
2004’ten bu yana MilSOFT bünyesinde, dışa bağımlılık olmadan geliştirilir. Teknik destek, eğitim ve sürüm güncellemeleri yerel mühendislik kadrosu tarafından sağlanır.
Amaç: Lisans, güncelleme, platform desteği ve uzun vadeli bakımı tek bir sorumlu üretici üzerinden, yerel olarak planlayabilmek.
Fark
Neden Mil-DDS?
Kritik sistemlerin tüm bileşenleri aynı veri katmanından geçer; bu katmanın yerli olması stratejik bir önceliktir
DDS, OMG tarafından tanımlanmış açık bir standarttır ve farklı üreticiler tarafından geliştirilir. Ancak bir sistemde veri dağıtım katmanı seçildiğinde sensörden komuta ekranına kadar tüm bileşenler bu katmana dayanır. Bu nedenle katmanın kimin tarafından geliştirildiği, nasıl desteklendiği ve uzun vadede nasıl sürdürüleceği teknik olduğu kadar stratejik bir karardır. Mil-DDS, bu katmanı 2004’ten bu yana MilSOFT bünyesinde, dışa bağımlılık olmadan sunar.
Standart, mimarinin çıkış noktasıdır.
Mil-DDS’in mimarisi doğrudan OMG DDS ve DDSI-RTPS standartları üzerine kurulu.
Uzun vadeli ürün sürekliliği sağlar.
Mil-DDS, MilSOFT tarafından geliştirilir ve yaşam döngüsü yönetilir; lisans, güncelleme, yeni platform desteği ve uzun vadeli destek için net bir yol haritası sunar.
Merkezi broker gerektirmez.
Veri alışverişi doğrudan katılımcılar arasında yürür; veri dağıtımı merkezi bir bileşene bağlı olmadığı için o bileşenin arızası tüm sistemi durdurmaz.
Görevle birlikte büyür.
Yeni görevler ve bileşenler eklendikçe sistem büyür; mevcut mimari ve uygulamalar olduğu gibi kalır.
Mevcut yatırımı korur.
OMG DDS standardına uyan bileşenlerle birlikte çalışır; sahadaki mevcut sistemler değiştirilmeden yeni bileşenlerle bir arada kullanılabilir.
Uçtan uca kapsar.
Geliştirme, doğrulama ve çalışma zamanı aynı ekosistemin parçasıdır; zincirin hiçbir halkası başka bir ürüne devredilmez.
Kullanım Alanları
Komuta Kontrol Sistemleri
Sensör, komuta ekranı ve alt sistemler arasında gerçek zamanlı, güvenilir veri paylaşımı sağlar; kritik komut akışı QoS ile önceliklendirilir.
ISR Sistemleri
Farklı sensör ve platformlardan gelen veriyi paylaşılan bir veri alanında birleştirir, analiz ve görselleştirme katmanlarına güvenilir şekilde iletir.
Gömülü Platform Yazılımları
Başlatma sonrası dinamik bellek tahsisi yapmayan çalışma modeliyle, öngörülebilir zamanlama gerektiren gömülü sistemlerde kullanılır.
Sistem Entegrasyon Projeleri
Farklı ihalelerden alınan bileşenler, ortak Topic soyutlaması üzerinden aynı ağda plug-and-play biçimde bir araya gelir.
Teknik ve Standartlar
Mimari
- Yazılım mimarisi
- Yayımla-abone-ol, veri merkezli, gevşek bağlı mimari; katılımcıların dinamik keşfi.
- Taşıma katmanı
- UDP, TCP ve paylaşımlı bellek (Shared Memory) üzerinden esnek iletişim.
- Platform desteği
- Windows, Linux, Embedded Linux, Solaris, QNX, VxWorks; x86/x86-64, ARM, PowerPC, SPARC.
- Dil desteği
- C++, Java, C# API’leri; platform bağımsız IDL ve XML ile tür güvenliği.
- Bağımlılık
- Merkezi bir broker gerektirmez; temel veri alışverişi broker bağımlılığı olmadan yürür.
Standartlar ve Birlikte Çalışabilirlik
- OMG DDS / DCPS spesifikasyonu
- Kullanılabilir
- DDSI-RTPS (kablo protokolü)
- Kullanılabilir
- DDS-XTypes
- Destekleniyor - kapsam proje bazında tanımlanır
- RPC over DDS / Web-Enabled DDS
- Destekleniyor - kapsam proje bazında tanımlanır
- DDS Security
- Ürün yol haritasında geliştirilmektedir - mevcut bir güvenlik kabiliyeti olarak sunulmaz
Kimler İçin?
Karar verici
Tedarikçi bağımlılığı olmadan ihtiyaç değiştikçe sistemi büyütebilme özgürlüğü.
Sistem mimarı / Entegratör
Bileşenler arası bağımlılıkları takip etmek yerine ortak veri omurgasını yönetme; yeni bileşenleri mevcut mimariyi değiştirmeden ekleyebilme.
Geliştirici
C++, Java, C# API’leri; IDL/XML ile tür güvenli veri modelleme; platformdan bağımsız geliştirme.
Operasyon / Bakım ekibi
Sistemi durdurmadan bakım ve güncelleme yapabilme; sorun olduğunda tüm sistemi değil, yalnızca ilgili bileşeni ele alma.
Kurum
Açık standarda dayalı, yerli geliştirilmiş bir veri dağıtım katmanı; teknolojik egemenlik.
Katman 02 - Bağla
İlgili Çözümler
Bağla Çoklu Taktik Veri Bağı İşlemcisi Mil-DLP Mil-DLP; deniz, hava ve kara platformlarında kullanılan farklı taktik veri bağı protokollerini aynı sistem içerisinde işleyen, MilSOFT tarafından geliştirilen bir Veri Bağı İşlemcisidir. İncele
Bağla Taktik Veri Linki Sistemi Link-M Link-M; kara, deniz ve hava platformlarının mevcut HF ve V/UHF radyo altyapısı üzerinden, milli kriptografi ile güvence altına alınmış, platform bağımsız bir taktik veri linki sistemidir. İncele
Bağla Mobil Taktik Ağ Sistemi Mil-LINK Mil-LINK; deniz, hava ve kara platformları arasında IP tabanlı haberleşme ve bilgi paylaşımı sağlayan, MilSOFT tarafından geliştirilmiş bir Mobil Ad Hoc Ağ (MANET) çözümüdür. İncele

Sonraki Adım
Dağıtık sistemler. Tek bir paylaşılan veri alanı.
Mil-DDS, kritik sistemlerin birbiriyle güvenli, gerçek zamanlı ve bağımsız biçimde konuşmasını sağlayan bir veri iletişim katmanıdır. Nokta entegrasyondan çok sektörlü kurumsal kullanıma, aynı mimari ve aynı kod tabanıyla büyür.
Mil-DDS’i kendi mimarinizde değerlendirmek için iki yol var:
- 01 Teknik değerlendirme paketi Ürün dokümantasyonu, QoS politika rehberi ve örnek veri modeli.
- 02 Mimari çalıştayı Mevcut sistem mimariniz üzerinden yarım günlük ortak değerlendirme.